patronen doorbreken

Hoe kan je een ongewenst reactiepatroon doorbreken bij jezelf? Leer het erkennen, herkennen en bepaal je gewenste reactie. Makkelijker gezegd dan gedaan. Onderstaande stappen kunnen je helpen.

Een patroon signaleren en ombuigen kost tijd en doet ook een beroep op je opmerkzaamheid en eerlijkheid naar jezelf toe. Vanuit een reactie kun je niet naar je eigen reactie kijken, je zult dus een manier willen vinden die ervoor zorgt dat jij met enige afstand naar jezelf kunt kijken. Om vanuit overzicht meer inzicht te krijgen :). De volgende stappen helpen je daarbij.

Respecteer je proces

We hebben veel onbewuste en bewuste (reactie)patronen die we liever niet meer zouden willen hebben. Probeer echter begripvol en lief te zijn voor jezelf, want anders heb je er zo een nieuw ongewenst reactiepatroon bij ;-). En realiseer je ook dat patronen 9 van de 10 keer heel handig zijn en ervoor zorgen dat je niet steeds opnieuw alles je eigen hoeft te maken (bijvoorbeeld als je autorijdt en je als vanzelf remt als je een rood licht voor je ziet).

Goed, dan nu aan het ‘werk’. Aan de hand van een voorbeeld doorloop ik gelijk de volgende stappen. Een voorbeeld van een reactiepatroon dat je wilt doorbreken:

De manier waarop je met frustratie en boosheid omgaat. Je boosheid levert je nu namelijk vaak alleen maar meer ‘problemen’ op. Achteraf voel je je totaal niet prettig of schuldig en je zou graag willen dat het anders was gegaan.

Stap 1. Erken het patroon

Tegen jezelf durven zeggen dat je een manier van reageren hebt waar je niet heel blij van wordt en je beperkt is een stap die op eerste gezicht heel simpel lijkt en daarom zal je misschien geneigd zijn om er snel aan voorbij te gaan. Ik zou je willen uitnodigen er juist wat langer bij stil te staan, het is namelijk heel helpend om te ervaren wat het desbetreffende patroon allemaal bij je oproept. Het klinkt misschien wat vreemd, maar het patroon wil gezien worden. Het is ook een vorm van zelfliefde, alles wat in jou is en speelt mag er in gelijke mate zijn en gezien worden. Je ontwikkelt een bepaalde mildheid/zachtheid naar jezelf. Patronen zijn overblijfselen van het verleden dat je projecteert op nieuwe gebeurtenissen/situaties. Je kunt je afvragen waarom de reactie is ontstaan destijds? Misschien omdat dat het voorbeeld was dat je kreeg voorgeschoteld als kind? Of misschien zelfs wel om je te beschermen tijdens een bepaalde situatie? Als dat zo is, kun je deze stap gebruiken om daar wat extra liefde en aandacht voor te hebben en ook te voelen dat je manier van reageren vroeger niet anders kon door het voorbeeld dat je kreeg als kind en misschien wel dienend of noodzakelijk was om te overleven. Maar nu niet meer helpend of passend is. Je ziet in dat je het vroeger ‘normaal’ was om te schreeuwen als je boos bent, je zag het je ouders immers niet anders doen. Het was toen voor jou misschien een manier om ook opgemerkt te worden. Je snapt je manier, maar ziet tegelijkertijd in dat dit vandaag de dag niet oplevert wat je graag zou willen.

Stap 2. Herken/signaleer je reactie

Welke uitingen horen bij het reactiepatroon dat je wilt doorbreken? Wat zijn je gewoonte handelingen? Je schreeuwt, vloekt of kookt vanbinnen bijvoorbeeld. Schrijf, tekenen, noteer alles wat bij je patroon hoort aan uitingen. Hoe voel je je? Welke gedachten heb je? Hoe kijk je? Hoe beweeg je? Etc.

Neem de vraag: ‘Wat ben ik aan het doen?’ als leidraad (dit nodigt je uit om je bewustzijn te verruimen en jezelf van een afstandje te bekijken).

Stap 3. Bepaal of en hoe je wilt reageren

Beeld je eens in hoe je zou willen reageren en hoe je zou willen dat je je naderhand voelt en wat daar dan voor nodig is. En dan bedoel ik niet: “ik wil goed reageren, ik wil me fijn voelen naderhand en de ander moet veranderen/iets doen.”, maar eerder iets in de trant van: Ik voel dat de opmerking van mijn partner me frustreert en dat er een grote kans bestaat dat als hij/zij nu nog zoiets zegt ik ontplof, dus ik help mijzelf als ik dit gevoel nu al uitspreek zonder verwijtend te zijn, ik zeg tegen mijn partner: “ik merk dat ik me even gefrustreerd voel door dit onderwerp, het raakt me omdat ik me onzeker voel. Ik heb even wat ruimte nodig.” Ik voel wat er gebeurt met het gefrustreerde gevoel, ik merk dat ik wat meer ruimte krijg nu ik dit heb uitgesproken. Ik besluit een rondje te gaan hardlopen en voel daarna nog even hoe ik me voel.

Soms is het herkennen van je reactiepatroon en het verhaal waar je jezelf mee identificeert (bijv. ‘ik ontplof altijd als ik boos ben’) al voldoende om te doorzien dat ‘niet reageren’ (wat iets anders is dan ‘negeren’) de meest passende reactie is voor jou in die situatie. Dus jezelf loskoppelen van de situatie en jezelf afvragen: ‘wat gebeurt er nu?’. Een MEGA stap en een directe verruiming van je bewustzijn.

Onmisbare sleutel: herhaal de stappen

Je zult in het begin misschien vooral achteraf bewust worden van je patroon, je ervaart steeds naderhand dat je niet blij bent met de manier waarop je reageert en onderzoekt dan wat er gebeurde. Na verloop van tijd zal je gaan merken dat je ‘werk’ zich uitbetaald, want je merkt tijdens de gebeurtenis dat je uitingen vertoont die passen bij het reactiepatroon dat je wilt doorbreken. Je besluit dan om tijdens die situatie anders te gaan reageren. En na verloop van tijd zal je merken dat je vlak voordat je in een reactiepatroon wilt schieten ineens bewust wordt van de situatie die staat te gebeuren en je direct kunt beslissen hoe je erop wilt gaan reageren. Het is dus ook een kwestie van herhaling en opmerkzaamheid, maar zeer de moeite waard :).

Extra verdienste van een reactiepatroon doorbreken

Nu denk je misschien, pfff wat een boel werk, maar zodra je vaker stil gaat staan bij je patronen, zal je merken dat het steeds sneller gaat. Je raakt gewend aan dit soort zelfonderzoek. Je maakt een gewoonte(patroon) van het doorbreken van ongewenste patronen! En je voelt je krachtig, omdat je effectief kunt kiezen hoe je wilt reageren. Je voelt je niet langer een slachtoffer, maar eerder een leerling en je voelt dat je met die instelling kunt leren en creëren.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *